Programma: TOC en NKBV+

In de derde fase van het meerjarenopleidingsplan, de fase Klimmen met ambitie, staat de verdere individuele technische ontwikkeling centraal. Wedstrijdklimmers krijgen in deze fase steeds meer specifieke, op hun persoonlijke behoeften afgestemde training. Daarnaast spelen groei, fysieke en cognitieve ontwikkeling en het rijpingsproces een belangrijke rol.

Veel wedstrijdklimmers maken in deze periode een groeispurt en gaan door de puberteit, waardoor trainingen en coaching aangepast moeten worden aan de biologische leeftijd en individuele ontwikkeling. Waar het klimmen in eerdere fases nog sterk gericht was op speels leren, krijgt het nu een meer wedstrijd specifiek en fysiek intensiever karakter. Het trainingsvolume neemt toe, en er wordt steeds meer aandacht besteed aan klim technische verfijning, tactisch inzicht en fysieke voorbereiding.

Vanaf de leeftijdscategorie U15 krijgen talentvolle wedstrijdklimmers, naast hun trainingen in de boulder- of klimhal, ook wekelijkse TOC-trainingen aangeboden. Vanaf 13 jaar bevinden wedstrijdklimmers zich in principe acht jaar voor hun potentiële internationale doorbraak, en wordt het proces van talentidentificatie afgerond en begint de talent bevestiging fase.

Wedstrijden in deze fase zijn gericht op ontwikkeling, toepassing en experimenteren.

De kalenderleeftijd van talentvolle wedstrijdklimmers in deze fase ligt tussen de 11 en 15 jaar.

Uitgangspunten

In de fase Klimmen met ambitie staan de volgende uitgangspunten centraal voor talentvolle wedstrijdklimmers die zich verder ontwikkelen binnen de wedstrijdsport:

• Beheersing van basistechnieken: Een solide uitvoering van de fundamentele klimtechnieken vormt de basis voor verdere ontwikkeling.
• Introductie van complexe technieken: Gevorderde klimtechnieken en tactieken worden geïntroduceerd en stapsgewijs aangeleerd.
• Ontwikkeling van prestatiebepalende factoren: Alle relevante fysieke, technische, mentale en tactische aspecten van klimmen worden geïntroduceerd of verder ontwikkeld.
• Individuele aanpak en emotionele balans: Rekening houden met de specifieke trainingsbehoeften en emotionele schommelingen die bij de puberteit horen.
• Monitoring van belasting en groei: Systematische monitoring van belasting, belastbaarheid en de groeicurve (o.a. groeispurt) om blessures en overbelasting te voorkomen.
• Start gebruik van een gestandaardiseerd volgsysteem (TVS) in de NKBV talentopleidingsstructuur: Werken met een gestructureerd ontwikkel- en monitoringssysteem om progressie inzichtelijk te maken.
• Jaarplan en periodisering: Trainingen worden gestructureerd binnen een jaarplan met een enkele periodisering, waarbij ook ruimte blijft voor andere ondersteunende sporten.
• Cognitieve vaardigheden ontwikkelen: Wedstrijdklimmers leren doelen stellen, plannen, zelfdiscipline tonen, reflecteren en zelfstandiger handelen.
• Motivatie en wedstrijdbeleving: Intrinsieke motivatie en plezier in trainingen en wedstrijden stimuleren. Wedstrijden dienen als meetmomenten voor ontwikkeling; proces en uitvoering zijn belangrijker dan resultaten.
• Tactisch inzicht ontwikkelen: Aspecten zoals route inlezen, ritmecontrole, versnellen of vertragen, en omgaan met wedstrijd specifieke regels worden actief getraind.

Prestatiegedrag

In de fase Klimmen met ambitie maken talentvolle wedstrijdklimmers vaak een eerste belangrijke transitie of verandering in hun context door. Dit kan zowel sportief als psychologisch, psychosociaal alsook op het gebied van onderwijs plaatsvinden.

Deze transities vragen om nieuwe competenties, waarvan een deel in de vorige fase is verworven, terwijl andere specifiek in deze fase verder ontwikkeld moeten worden.

In onderstaande afbeelding is te zien dat talentvolle wedstrijdklimmers in deze fase van het MJOP zeer waarschijnlijk een eerste transitie of verandering van de context meemaken. De doelstellingen in deze fase richten zich dan ook op het versterken van prestatiegedrag en het effectief omgaan met de uitdagingen die deze transities met zich meebrengen.

Overzicht van de holistische ontwikkeling van de sporter gedurende de sportcarrière (Wylleman et al., 2011)

De doelstellingen in deze fase richten zich dan ook op het versterken van prestatiegedrag en het effectief omgaan met de uitdagingen die deze transities met zich meebrengen.

Doelstellingen Prestatiegedrag Fase: Klimmen met ambitie
Leerdoelen	Competenties
De klimmer kan zich langdurig concentreren. Wanneer afleiding ontstaat, lukt het de klimmer om opnieuw verder te gaan met waar deze mee bezig was. De klimmer kan zich in gedachten voorstellen hoe een oefening moet worden uitgevoerd.	Aandacht richten
De klimmer toont vertrouwen en zekerheid dat doelen kunnen worden bereikt in wat wordt gedaan. De klimmer blijft rustig bij teleurstelling, tegenslag of in moeilijke situaties. De klimmer heeft een realistisch zelfbeeld en neemt tegenslagen daarom niet per definitie persoonlijk op.	Zelfvertrouwen
De klimmer brengt informatie zodanig over dat anderen begrijpen wat wordt bedoeld, door duidelijk te spreken en goed te luisteren. De klimmer vraagt hulp aan anderen wanneer dat nodig is.	Communiceren
De klimmer herkent hoe deze zich op dat moment voelt. De klimmer kan aan anderen in de omgeving vertellen hoe deze zich voelt.	Grenzen stellen & bewaken
De klimmer gaat flexibel om met het zijn van een jonge talentvolle klimmer en het combineren van zijn sport, school en sociale activiteiten.	Optimale balans topsport & persoonlijke leefstijl
De klimmer herkent wat stress doet en het lukt om controle te houden of te herwinnen in stressvolle situaties of onder druk.	Presteren onder druk

Voeding

In de fase Klimmen met ambitie groeit de sporter toe naar een meer prestatiegerichte benadering van de klimsport. Voeding speelt hierbij een essentiële rol in het ondersteunen van training, herstel, groei en wedstrijdprestaties. In deze fase ontwikkelen klimmers en hun omgeving de kennis en vaardigheden om bewuste voedingskeuzes te maken. Door het herkennen en bespreekbaar maken van voedingsgerelateerde vraagstukken, en met ondersteuning van ouders, trainers en eventueel een sportdiëtist, wordt een gezonde basis gelegd voor duurzame ontwikkeling en optimale prestaties.

Doelstellingen Voeding Fase: Klimmen met ambitie
Vormingsdoelen De klimmer herkent signalen van voeding gerelateerde problemen. De klimmer maakt deze signalen bespreekbaar met een ouder/verzorger, trainer-coach en, indien nodig, een sportdiëtist.
Leerdoelen	Maatwerktrajecten
De (omgeving van de) klimmer kent de voedingsstoffen (macronutriënten en vocht), weet waarom deze nodig zijn en kent de belangrijkste basisvoedingsmiddelen waarin deze voedingsstoffen aanwezig zijn.	Basis workshop(s) door een (sport) diëtist. Algemene voorlichting sportvoeding voor ouders/verzorgers. Voorlichting sportvoeding voor klimmer’s. Kookworkshop voor ouders/verzorgers van talentvolle klimmers. Supermarktrondleiding of online boodschappen doen voor ouders. Voedingsspel over tussendoortjes.
De klimmer en zijn omgeving weten wat de invloed is van deze voedingsstoffen (macronutriënten en vocht) op prestatie.
De klimmer en zijn omgeving, kennen de invloed van voeding op groei en gewicht.
De klimmer en zijn omgeving, kunnen voeding aanpassen aan trainingen en wedstrijden.
De klimmer weet het verschil tussen goede en minder goede tussendoortjes en kan daarin verantwoordelijke keuzes maken.
De ouder/verzorger helpt de klimmer bij het ontwikkelen en behouden van een verantwoord voedingspatroon.
Trainingsdoelen De klimmer neemt voor gebruik tijdens de training een bidon met vocht mee. De klimmer heeft een herstelmaaltijd bij zich voor direct na de trainin De ouders/verzorgers kunnen een sportmaaltijd samenstellen en bereiden.

Slaap

In de fase Klimmen met ambitie wordt slaap een essentieel onderdeel van de prestatieontwikkeling. Talentvolle klimmers in het NKBV+ programma maken kennis met de basisprincipes van gezond slaapgedrag en begrijpen hoe slaap bijdraagt aan herstel, groei en sportprestaties. Door middel van een e-learningmodule, reflectie en groepsgesprekken ontstaat bewustwording van het eigen slaapritme en de invloed van training en wedstrijden op de nachtrust. Hiermee wordt een stevige basis gelegd voor duurzaam presteren en welzijn.

Doelstellingen Slaap Fase: Klimmen met ambitie

E-learning Slaap hoofdstuk 1: Waarom topsport en slaap?

Leerdoelen De klimmer begrijpt het belang van slaap voor gezondheid, herstel en sportprestaties en krijgt een eerste bewustwording van de relatie tussen sportprestaties en slaap.

Trainingsvormen Introductie van het thema slaap via een e-learningmodule, groepsgesprek over eigen slaapgewoonten en een reflectieopdracht waarbij klimmers hun slaapritme in kaart brengen.

Tijdspad Minimaal één keer per seizoen, bij voorkeur aan het begin van het trainingsjaar, met een korte reflectie gedurende het seizoen.

In deze fase maken klimmers kennis met de e-learning module en de basisprincipes van slaap. De nadruk ligt op bewustwording: waarom slaap essentieel is voor herstel, groei en prestaties. Klimmers leren dat: Slaap bijdraagt aan fysiek herstel, spieropbouw en energieniveau. Slaap een belangrijke rol speelt in concentratie, leren en stemming. Intensieve trainingen en wedstrijden invloed kunnen hebben op slaap. Slaap onderdeel is van een breder 24-uurs herstelproces.

Eerlijke, schone en veilige sport

In de fase Klimmen met ambitie bouwen we verder aan hetgeen in de voorgaande fase ontwikkeld is. Daarbij zijn de drie pedagogische basisbehoeften ook in deze fase van groot belang, is de rol van de trainer essentieel en worden ouders actief betrokken. Klimmers ontwikkelen reflecterend vermogen en zijn steeds beter in staat om te gaan met feedback en hier gedrag op aan te passen.

In deze fase zien we een verschil ontstaan tussen klimmers die zich ontwikkelen richting talentenprogramma’s/selecties en klimmers die binnen de vereniging/klimhal blijven sporten. Dat betekent ook dat voor die klimmers die in een selectie/talentenprogramma komen aan het eind van deze fase een start wordt gemaakt met dopingeducatie.

Doelstellingen Eerlijke, veilige en schone sport Fase: Klimmen met ambitie
Leerdoel Veilige sport	Trainingsvormen		Tijdspad
De klimmer heeft kennis over wat gewenst en ongewenst gedrag is, kan gewenst en ongewenst gedrag herkennen en leert er ernaar te handelen.	Ook in deze fase geldt het uitgangspunt: Aan het begin van het seizoen worden, onder begeleiding van de trainer(s)-coaches(es), gezamenlijke gedrags- en omgangsregels opgesteld. waarbij de NKBV gedragsregels als basis gelden. Gewenst gedrag wordt bekrachtigd door complimenten en beloningen te geven. Ongewenst gedrag wordt benoemd en de klimmer wordt geleerd hoe dit om te zetten in gewenst gedrag. Klimmers leren onderlinge conflicten in eerste instantie zelf op te lossen en de weg te vinden als ze er samen niet uit komen. Algemeen: Goed voorbeeld doet goed volgen!		Aan begin van het seizoen gedragsregels afspreken en minimaal 1 keer in het seizoen in een bijeenkomst met de (trainings) groep op reflecteren. Aan het begin van het seizoen een ouderavond en trainersbijeenkomst over: Eigen rol/verantwoordelijkheid. Gedragscodes trainer/ouder/verzorger. Vertrouwenscontactpersoon (VCP) stelt zich voor en legt rol uit en bespreekt de mogelijkheden voor bespreken en melden ongewenst/grensoverschrijdend gedrag.
De klimmers weet wat grensoverschrijdend gedrag is en hoe dit bespreekbaar te maken en te melden.	De klimmer heeft in een bijeenkomst kennis gemaakt met de VCP en is door de VCP geïnformeerd over de rol van de VCP, de mogelijkheden voor bespreken en melden ongewenst/grensoverschrijdend gedrag en de klimmer weet wat grensoverschrijdend gedrag is en welke vormen er zijn.		Aan het begin van het seizoen een bijeenkomst met de VCP.
Leerdoel Schone sport		Trainingsvormen
De klimmer leert : De sportwaarden en de waarden van BeProud. De rol van de dopingautoriteit en de WADA. Het anti-dopingreglement en weet voor wie dat geldt en waar informatie hierover te vinden is. De dopinglijst, hoe deze tot stand komt en wat de gezondheidsrisico’s zijn van stoffen die daarop staan. Risico’s van geneesmiddelen gebruik in relatie tot doping, hoe je ze kan controleren en hoe je dispensatie kan aanvragen. De risico’s van voedings- supplementen in relatie tot mogelijke vervuiling en doping. De risico’s van drugs in relatie tot de sport De procedures rondom dopingcontroles en dopingovertredingen.		Dopingeducatieniveau brons conform DLSS, E-learning + fysieke sessie door Dopingautoriteit (fysieke sessie uitsluitend voor talent en topsport programma's)

Rol boulder/klimhal

In de fase Klimmen met ambitie krijgt de boulder, of klimhal een belangrijke rol als ontwikkelomgeving voor jonge klimmers die meer gericht willen trainen en zich verder willen ontwikkelen binnen het wedstrijdklimmen. Plezier blijft centraal staan, maar daarnaast ontstaat meer aandacht voor structuur, regelmaat en het opbouwen van trainingsdiscipline.

De hal biedt in deze fase een veilige en motiverende omgeving waarin klimmers technische basisvaardigheden, coördinatie en veelzijdige bewegingsvaardigheden verder ontwikkelen. Routes en boulders sluiten aan bij het niveau en de ontwikkelfase van de klimmer en dagen uit tot leren, ontdekken en verbeteren. Variatie in bewegingen en stijlen blijft hierbij essentieel.

Daarnaast kan de hal klimmers stimuleren om deel te nemen aan laagdrempelige wedstrijden en regionale competities die passen bij leeftijd en niveau. Hiermee leren klimmers omgaan met spanning, regels, wedstrijdritme en prestatiebeleving.

De boulder, of klimhal vervult in deze fase ook een verbindende rol tussen klimmer, ouders, trainer en een TOC. Door goede begeleiding en een positief sportklimaat kan talent zich verder ontwikkelen en ontstaat motivatie om door te groeien naar een volgende fase.

Rol talentcoach

Elke fase vraagt om specifieke competenties van een trainer-coach. Hieronder staat de rol omschreven van de talentcoach die nodig is in de fase Klimmen met ambitie:

• De talentcoach is bekend met groei, ontwikkeling en het rijpingsproces en kan daarop een individueel trainingsschema/jaarplan schrijven met periodisering.
• De talentcoach begeleidt wedstrijdklimmers in het proces van doelen stellen, evalueren en bijstellen, plannen, zelfreflectie en zelfstandigheid. De talentcoach beschikt over de juiste competenties om de bij prestatiegedrag genoemde competenties verder te helpen ontwikkelen.
• De talentcoach introduceert op technisch en tactisch gebied alle facetten van het wedstrijdklimmen.
• De talentcoach is communicatief vaardig richting wedstrijdklimmers, collega trainers-coaches en andere betrokkenen. Met name de onderlinge communicatie tussen de verschillende betrokken trainers-coaches vraagt extra aandacht, zodat programma’s goed op elkaar worden afgestemd.
• De talentcoach kan de techniek analyseren en juiste feedback aandragen.
• Continue professionele ontwikkeling: De trainer-coach blijft op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de sport en investeert in de eigen kennis en vaardigheden.
• De talentcoach werkt volgens de visie van het MJOP. De talentcoach heeft een belangrijke centrale rol in het opleiden van wedstrijdklimmers tot zelfstandige klimmers. Op het juiste moment laat de talentcoach wedstrijdklimmers los richting een volgende fase.
• De talentcoach doorloopt de e-learning ‘Trainer-coach 3’ van de Dopingautoriteit.

Rol ouders/verzorgers

Tot aan deze fase zijn de ouders vaak behoorlijk direct betrokken geweest bij de trainingen en ontwikkelingen van het kind. Vanaf de fase Klimmen met ambitie worden kinderen doorgaans in toenemende mate zelfstandiger. Ze trekken vaker met vrienden op en gaan zelfstandig naar hun sport. In de groei naar autonomie van het kind verschuift de rol van ouders geleidelijk meer naar een adviserende rol. Daarbij is een aantal zaken goed om te weten:

• De trainingen worden opgebouwd in verschillende fases in een jaar, waar de focus telkens ergens anders op ligt. Dit wordt ook wel periodisering genoemd. Bij vragen over periodisering vinden ouders een klankbord bij de trainer-coach.
• Wedstrijdklimmers komen fysiek en cognitief voor steeds grotere uitdagingen te staan. Het is belangrijk om als ouders het kind te ondersteunen in plaats van de regie te nemen. Daarbij worden diverse grenzen verkend en is een transparante houding van belang.
• Meedoen aan wedstrijden wordt steeds belangrijker, onder andere om de in de klimtrainingen geleerde vaardigheden functioneel te leren toepassen tijdens wedstrijden. Het is daarom van belang dat de ouder (net als de trainer-coach) de focus legt op de uitvoering, het proces en de beleving, in plaats van louter op het eindresultaat.
• Een stabiele thuisbasis, met structuur en een vast ritme, goede voeding en een open communicatie, helpt kinderen plezier te houden in de sport en om school en sport te kunnen blijven combineren.
• Pubers hebben meer slaap nodig dan volwassen (gemiddeld negen uur per dag). Door de grote lichamelijke veranderingen in de pubertijd, zoals de groeispurt, heeft het lichaam extra rust nodig. Bedtijd in deze fase ligt gewoonlijk tussen 21.00 en 21.30 uur.
• Om plezier in het sporten te behouden, is het van belang dat een kind door ouders wordt aangemoedigd en ondersteund in het doen waar het zich goed bij voelt. Het beoefenen van meerdere sporten is prima, mits dit de gestelde wedstrijdklimdoelen niet in gevaar brengt.
• Het is belangrijk voor wedstrijdklimmers dat de rolverdelingen transparant zijn, zodat duidelijk is bij wie en voor welke ondersteuning terecht kan worden gekomen en welke ondersteuning van de diverse betrokkenen mag worden verwacht. Dit vraagt om een houding waarbij niet in elkaars rol wordt geïnterfereerd, maar rolbewust en faciliterend wordt vertrouwd op de expertise van alle betrokkenen.

Rol NKBV

De NKBV heeft een rol in de ontwikkeling van talentvolle wedstrijdklimmers richting de top. In de fase Klimmen met ambitie is deze rol als volgt:

• Faciliteert en ondersteund Talent Opleiding Centra (TOC) in de regio voor deze leeftijdsfase.
• De NKBV faciliteert wedstrijdvormen die passen bij deze ontwikkelingsfase, zoals De Series, een nationale jeugd competie en Nederlandse Jeugd kampioenschappen.
• De NKBV heeft talentvolle wedstrijdklimmers in beeld in een bevestigingsprogramma (NKBV+ programma). Zij volgen idealiter een aan de NKBV gelieerd opleidingstraject in een TOC.
• De NKBV faciliteert aan talentvolle wedstrijdklimmers een NOC*NSF talentstatus wanneer zij voldoen aan de criteria (zowel het leeftijd-, programma- als prestatieprofiel). Daarmee krijgen zij onder andere toegang tot de Topsport Talentscholen.
• De NKBV legt de vorderingen in het opleidingsproces van talentvolle wedstrijdklimmers vast in een volgsysteem (TVS). Deze data worden gebruikt om het ontwikkelproces van de wedstrijdklimmers in kaart te brengen alsook voor analyses op het gebied van talentherkenning.
• De NKBV investeert in de scouting en ontwikkeling van talentvolle trainers-coaches.
• De NKBV biedt talentvolle trainers-coaches passende opleidingen aan.
• De NKBV organiseert workshops en stimuleert kennisdeling voor trainers-coaches op het gebied van training en begeleiding van talentvolle wedstrijdklimmers.
• De NKBV publiceert informatie over schone sport vindbaar voor (talentvolle) wedstrijdklimmers op de eigen website.
• NKBV is verantwoordelijk voor het aanbieden van e-learningmodules en het inplannen van educatiesessies in samenspraak met de Dopingautoriteit.

Rol onderwijs

• De talentvolle wedstrijdklimmer met een NOC*NSF-talentstatus volgt in deze fase secundair onderwijs, bij voorkeur aan een Topsport Talentschool.

De komende periode vullen we deze pagina met steeds meer informatie over Techniek, Fysiek en Tactiek & Wedstrijden.