Programma: eind van deze fase instroom in een TOC

In de tweede fase, Technisch vaardig klimmen, worden de eerste basistechnieken van het wedstrijdklimmen aangeleerd en worden motorische vaardigheden verder ontwikkeld. In de leeftijd van circa 8 tot 12 jaar, een periode die wordt gekenmerkt door sterke groei en leerbaarheid, wordt in lijn met het Athletic Skills Model een sensitieve fase voor de trainbaarheid van coördinatie en vaardigheden onderscheiden. Dit maakt deze periode bijzonder geschikt voor het aanleren van klimtechnieken (Wormhoudt et al., 2012).

Bij het aanleren van de basistechnieken ligt de nadruk op variatie en plezier. Wat betreft prestatiegedrag moet er rekening worden gehouden met verschillende transitiefases die de klimmer rond de 12-jarige leeftijd doormaakt, zoals de overgang van primair onderwijs naar secundair onderwijs. In deze fase maken klimmers ook kennis met wedstrijdklimmen, zoals De Series, en wordt het nog steeds aangeraden om andere sporten te beoefenen die motorisch gerelateerd zijn aan de klimsport.

De kalenderleeftijdsrange van de (wedstrijd)klimmers in deze fase is 8 tot 12 jaar. Aan het eind van deze fase vindt talent identificatie plaats.

Uitgangspunten

In de fase Technisch vaardig klimmen zijn de volgende uitgangspunten belangrijk:

• Een kindvriendelijke, veilige en uitdagende leeromgeving creëren waarin spelenderwijs en met plezier wordt geleerd: klim technisch, fysiek en sociaal-emotioneel.
• Rekening houden met individuele groei- en ontwikkelcurves.
• Aanleren van de basis klimtechnieken.
• Motorische vaardigheden verder ontwikkelen en verfijnen volgens, onder andere, de principes van het motorisch leren.
• Deelname aan andere sporten in combinatie met klimsport stimuleren.
• Kennismaken met wedstrijdklimmen. Wedstrijddeelname is een middel en geen doel (focus op het proces in plaats van het resultaat).
• Verder uitbreiden van de regels van de sport, het taalgebruik, de klim geschiedenis en -cultuur.
• Werken met een gestandaardiseerde werkwijze om basisfunctionaliteiten van de (wedstrijd)klimmer te kunnen analyseren. Fysieke belasting en vaardigheden systematisch analyseren en indien nodig individueel aanpassen.
• Kennismaken met verschillende tactieken (techniek gaat voor tactiek).
• Wedstrijdklimmers uitdagen en belonen als zij in wedstrijdverband verschillende technieken inzetten, tactieken hanteren en creatief met hun mogelijkheden experimenteren.

Prestatiegedrag

In onderstaande afbeelding is te zien dat de klimmers richting een eerste transitie of verandering van context groeien. Deze verandering neemt een aantal vereiste competenties met zich mee die (wedstrijd)klimmers op voorhand aangereikt en aangeleerd krijgen. Belangrijke transities aan het einde van deze fase of in de volgende fase zijn bijvoorbeeld de overgang van de basisschool naar het middelbaar onderwijs en de overgang van het kind-zijn naar de pubertijdfase.

Overzicht van de holistische ontwikkeling van de sporter gedurende de sportcarrière (Wylleman et al., 2011)

In onderstaande tabel staan de doelstellingen voor de leerlijn prestatiegedrag tijdens de fase Technisch vaardig klimmen.

Doelstellingen Prestatiegedrag Fase: Technisch vaardig klimmen
Leerdoelen	Competenties
De klimmer gaat geconcentreerd aan het werk, ook wanneer iets niet meteen lukt of een oefening niet leuk vindt.	Aandacht richten
De klimmer haalt vertrouwen uit succesvolle ervaringen. De klimmer weet wat deze goed kan en durft dit uit te spreken.	Zelfvertrouwen
De klimmer herkent welke gedachten er in een situatie speelden en begrijpt waarom die gedachten ontstonden.	Reflecterend vermogen
De klimmer denkt na over zijn eigen prestaties en kan vragen beantwoorden als: Hoe heb ik het ervan afgebracht? Wat zou ik de volgende keer anders kunnen doen?	Reflecterend vermogen
De klimmer laat zien dat deze het gedrag wil aanpassen in moeilijke situaties.	Aanpassingsvermogen
Wanneer iets niet lukt, kan de klimmer zich weer snel motiveren om door te gaan en het opnieuw te proberen, al dan niet met hulp van de trainer-coach.	Doorzettingsvermogen
De klimmer herkent en begrijpt wanneer iets een probleem is en denkt na over mogelijkheden om dit op te lossen.	Probleemoplossend vermogen
De klimmer maakt een inschatting van de tijd die nodig is om een doel te bereiken. De klimmer maakt een inschatting van de beste manier om de tijd in te delen om een deadline te halen.	Plannen
De klimmer zoekt uit wat er wordt verwacht en welke stappen nodig zijn om dat te bereiken. De klimmer kan uitleggen waar deze mee bezig is, wat deze wil leren en waarom. De klimmer heeft het geduld om de stappen of taken uit te voeren die nu nodig zijn.	Procesgericht werken

Voeding

Kennis nemen van gezonde basisvoeding zoals bijvoorbeeld de Schijf van Vijf van het voedingscentrum staat centraal.

Slaap

Zorg voor voldoende slaap, namelijk 10 tot 11 uur per dag. Dit ondersteunt het groeiproces. Gewoonlijk gaan kinderen tussen 19.30 en 21.00 uur naar bed en worden tussen 6.00 en 8.00 uur weer wakker.

Eerlijke, veilige en schone sport

In de fase Technisch vaardig klimmen staat het uitgangspunt centraal dat er gewerkt wordt aan een sportklimaat waarin iedere sporter op een plezierige manier leert, groeit en zich ontwikkelt als sporter en als mens in een veilige omgeving. Daarbij is er oog voor het feit dat iedere sporter zich in een eigen tempo ontwikkeld en wordt er aangesloten bij de pedagogische basisbehoeften van de sporter.
In deze fase is het leren vooral gericht op het ontwikkelen van een eigen sociale identiteit en het leren omgaan met groepsdynamiek.
Kennis en vaardigheden worden in de praktijk aangereikt door trainers-coaches en ouders/verzorgers zonder dat de sporter daadwerkelijk scholing of training op deze thema’s hoeft te volgen.

Doelstellingen Eerlijke, veilige en schone sport Fase: Technisch vaardig klimmen
Leerdoel Veilige sport	Trainingsvormen	Tijdspad
De klimmer leert om te gaan met verschillen binnen de groep en de eigen positie daarin.	In deze leeftijdsfase vindt leren spelenderwijs plaats en is specifieke scholing of training op dit thema nog niet nodig. Plezier staat voorop, fouten maken mag. Aan het begin van het seizoen worden, onder begeleiding van de trainer, gezamenlijke gedrags- en omgangsregels opgesteld, waarbij de gedragsregels van de boulder/klimhal als basis gelden. Gewenst gedrag wordt bekrachtigd door complimenten en beloningen te geven. Negeer ongewenst gedrag en geef in uiterste gevallen een milde straf. Klimmers leren spelenderwijs, onder begeleiding van de trainer(s), om onderlinge conflicten samen en in een positieve sfeer op te lossen. Klimmers leren trainer(s)/ouder(s)/verzorger(s) dat ze altijd bij de trainer en ouders terecht kunnen als ze ergens over willen praten. Algemeen: Goed voorbeeld doet goed volgen!	Aan begin van het seizoen gedragsregels afspreken en minimaal 1 keer in het seizoen in een bijeenkomst met de (training) groep op reflecteren. De trainer/ouder/verzorger is essentieel in het uitdragen en handhaven van de veilige sport. Aan het begin van het seizoen een ouderavond en trainersbijeenkomst over: Eigen rol/verantwoordelijkheid trainer/ouder/verzorger. Gedragscodes trainer/ouder/verzorger. Vertrouwenscontactpersoon (VCP) stelt zich voor en legt rol uit en bespreekt de mogelijkheden voor bespreken en melden ongewenst/grensoverschrijdend gedrag.
De klimmer leert wat gewenst gedrag is.
Leerdoel Schone sport	N.v.t.
Leerdoel Eerlijke sport	N.v.t.

Rol boulder/klimhal

In de fase Technisch vaardig klimmen vormen boulder- en klimhallen de centrale leer- en ontwikkelomgeving voor jonge klimmers. Hier worden de eerste basistechnieken van het wedstrijdklimmen aangeleerd en worden motorische vaardigheden, met name coördinatie en bewegingsgevoel, verder ontwikkeld binnen een veilige en stimulerende omgeving waarin plezier centraal staat.

Een belangrijke rol van de boulder- en klimhallen is het motiveren van kinderen om deel te nemen aan wedstrijden, zowel binnen de eigen hal als aan De Series. Deze wedstrijden worden afgestemd op het ontwikkelingsniveau en de beleving van het kind en bieden een laagdrempelige kennismaking met het wedstrijdklimmen, waarbij plezier en leerervaringen vooropstaan.

Aan het einde van deze fase dragen de hallen bij aan het signaleren van talent en het begeleiden van klimmers en hun ouders richting een mogelijke instroom in een Talent Opleidingscentrum (TOC). Hiermee fungeren de hallen als een essentiële schakel tussen klimmers, trainers en ouders.

De trainingen worden verzorgd door gediplomeerde klimtrainers die zorgen voor leeftijdsgerichte en pedagogisch verantwoorde begeleiding.

Rol klimtrainer/talentcoach

• De klimtrainer/talentcoach is bekend met groei, ontwikkeling en het rijpingsproces en kan daarop eventueel een individueel trainingsschema/jaarplan schrijven met periodisering.
• De klimtrainer/talentcoach introduceert op technisch en tactisch gebied de belangrijkste eerste facetten van het wedstrijdklimmen.
• De klimtrainer/talentcoach kan de klimtechniek analyseren en juiste feedback aandragen.
• De klimtrainer creëert een cultuur waarin eerlijkheid, veiligheid en een schone sport centraal staan.

Rol ouders/verzorgers

De rol van de ouders/verzorgers voor de fase Technisch vaardig klimmen is als volgt:

• Ondersteun bij het verder ontwikkelen van motorische vaardigheden. Laat kinderen ontdekken en leren van verschillende sporten (vroege betrokkenheid). Laat ze niet te vroeg specialiseren.
• Stimuleer kinderen naast gestructureerd sporten bij een club ook om ongestructureerd (buiten) te spelen.
• Moedig kinderen aan om te sporten en/of te spelen met andere kinderen.
• Laat kinderen deelnemen aan wedstrijden voor het eigen plezier. Laat weten dat je trots op hen bent wanneer ze hun best hebben gedaan, ongeacht het resultaat.
• Ga uit van de expertise van de trainer-coach en jury en verplaats je niet in die rol.

Rol NKBV

De NKBV heeft een rol in de ontwikkeling van jonge talentvolle klimmers richting de top. In de fase Technisch vaardig klimmen is deze rol als volgt:

• De NKBV biedt klimtrainers opleidingen aan.
• De NKBV informeert ouders/verzorgers over de opleidingsstructuur en de visie van de NKBV het Topsportbeleidsplan wedstrijdklimmen en het MJOP.
• Faciliteert en ondersteund Talent Opleiding Centra (TOC) in de regio voor deze leeftijdsfase.
• De NKBV informeert ouders/verzorgers over het pedagogisch klimaat.
• De NKBV faciliteert wedstrijdvormen die passen bij deze ontwikkelingsfase, zoals De Series.

Rol onderwijs

De (wedstrijd) klimmer volgt in de fase Technisch vaardig klimmen het regulier basisonderwijs of maakt de stap naar het middelbaar onderwijs.

• Wedstrijdklimmers en ouders/verzorgers worden door een TOC of door de NKBV geïnformeerd over de mogelijkheden van het voortgezet onderwijs aan een van de Topsport Talentscholen in Nederland. Voor meer informatie kijk op Expertisecentrum Voortgezet Onderwijs & Topsport

De voordelen van de Topsport Talentscholen ten opzichte van regulier onderwijs zijn:

• Flexibel lesrooster;
• Vermindering van onderwijstijd;
• Ontheffing van vakken;
• Mogelijkheid van gespreide examens;
• Gepersonaliseerd leren;
• Individuele begeleiding.

De komende periode vullen we deze pagina met steeds meer informatie over Techniek, Fysiek en Tactiek & Wedstrijden.